جمعه ، ۴ اسفند ۱۳۹۶
خانه / فرهنگ و هنر / سینما / معرفی فیلم «بودا از شرم فرو ریخت»

معرفی فیلم «بودا از شرم فرو ریخت»

معرفی فیلم «بودا از شرم فرو ریخت» Buddha Collapsed out of Shame 

کارگردان: حنا مخملباف

نویسنده: مرضیه مشکینی

موسیقی متن: طالب شهیدی

تدوینگر: مستانه مهاجر

مدیر فیلمبرداری: استاد علی

تهیه کننده: میثم مخملباف، خانه فیلم مخملباف، وایلدبانچ

محصول: ۲۰۰۷ خانه فیلم مخملباف

ژانر: درام، جنگی

طول مدت: ۸۱ دقیقه

بازیگران: عباس علی‌جمعه، عبدالعلی حسینعلی، نیکبخت نوروز

buddha-collapsed-out-of-shame-3

بختی (نیکبخت نوروز)  دختر۶ ساله افغان همانند بسیاری از خانواده‌ها در غاری زیر مجسمه بودا که توسط طالبان فرو ریخته‌ و صحنه‌های مستند این فاجعه تاریخی در ابتدای فیلم پخش شده‌است، زندگی می‌کند. او که علاقه دارد همچون همبازی خود عباس (عباس علی‌جمعه) خواندن و نوشتن بیاموزد و به مکتب برود، سعی می‌کند شرایط لازم برای تحقق خواسته‌اش را محیا کند.

buddha-collapsed-out-of-shame

این مسئله که جنگ تا چه حد و اندازه بر مسائل تاثیر گذاشته و تحقق بسیاری از خواسته‌ها را دشوار و دست‌نیافتی می‌کند به مرور و با نگاهی ریزبینانه نمایش داده‌می‌شود. تمرکز اصلی بررسی آثار تغییرات و مشکلات بر روی کودکان است. بختی به گفته عباس برای آمدن به مکتب به دفترچه، مداد ولوازم اولیه نیازمند است اما او برای دست‌یافتن به همین اقلام ساده که در زندگی بسیاری از مردم پیش‌پا افتاده و ناچیز به نظر می‌رسند، راه دشواری پیش‌رو دارد. او همچون همه بچه‌ها در ابتدا به جستجوی مادر رفته تا پول مورد نیاز برای خرید اقلام را از او بگیرد اما وقتی قادربه یافتن مادر نمی‌شود دلسرد نشده و با راه حل‌هایی که از دیگران دریافت می‌کند قدم در دنیای بزرگسالان و خرید و فروش اقلام گذاشته تا پول مورد نیازش را به دست بیاورد. مراحل اتفاق که شبیه قصه‌های قدیمی پیش می‌رود با سادگی، صداقت و ارداه محکم اما کودکانه بختی دلپذیر و تا حدودی ناراحت کننده‌است، اهمیت رویای کودکانه‌اش که در راستای به حقیقت پیوستن آن از هیچ تلاشی کوتاهی نمی‌کند، هرچند که در پایان تنها پول خرید یک دفترچه را به دست می‌آورد اما باز پا پس نکشیده و راه حلی کودکانه برای جبران نبود قلم پیدا می‌کند.

buddha-collapsed-out-of-shame-2

حالا لحظه تحقق آرزو کمی نزدیک‌تر به نظر می‌رسد و بختی همراه عباس به مکتب می‌رود. آنجا متوجه می‌شود که باید در کلاس جداگانه همراه با دختربچه‌ها درس بخواند پس راهش را جدا کرده و در مسیر به عده‌ای پسربچه که “جنگ‌بازی” میکنند، برمی‌خورد. جنگ‌بازی‌ یا تقلید کودکانه‌ از آنچه در جریان است زمینی را که میتوانست تصوری از زمین فوتبال شود به میدان جنگ، تکه چوب را به مسلسل و کاغذ را به هواپیمای جنگی تبدیل می‌کند وهمچون که از اسمش برمی‌آید از نخست نیز دارای هیچ لطافت و زیبایی نیست و رفته رفته خشن‌تر و ترسناک‌تر می‌شود. نفوذ افکار و رفتار بزرگ‌ترها و ذهنیات قالب شده بر پسربچه‌ها و شنیده‌های حاکی از گناه و جرم بودن حضور زنان در اماکن مختلف، نحوه پوشش، زیبایی، دشمن، جاسوسی و بسیاری از مفاهیم دیگر که از دنیای بزرگسالان نشات گرفته وهر‌آن بیش از پیش ریشه درعمق تفکرات آن‌ها می‌دود لحظه‌های ملتهبی را رقم می‌زند، چنان‌ که بختی بارها اشاره می‌کند از جنگ‌بازی خوشش نمی‌آید و می‌خواهد آنجا را به قصد مکتب ترک کند. دیالوگ‌های رد و بدل شده حین بازی وجه بارزتری از زندگی در کشوری جنگ‌زده را نشان می‌دهد.

معرفی فیلم «بودا از شرم فرو ریخت»

بختی درمیابد که تنها به اصطلاح اسیر این گروه بازی نیست و تعداد دیگری دختربچه به عنوان اسیر درغار نگاه داشته‌شده‌اند. او تنها کسی‌ست که جرات می‌کند از آنجا فرار کند و البته خواستار همراهی دیگران شده اما تنها به مسیر خود ادامه می‌دهد.

 بختی به مدرسه می‌رسد و مشکلات جدیدی را از سر می‌گذراند اما تنها عباس است که از یافتن او دست نمی‌کشد و حتی در این مسیرآسیب می‌بیند.

هر بازی‌ پایانی دارد اما “جنگ‌بازی” را پایانی نیست، بچه‌ها چنان در نقش فرو رفته‌اند که هیچ رول دیگری به نظرشان جذاب نمی‌رسد، آنچنان که عباس در پایان فریاد میزند تنها راه رهایی این است که بمیری تا آزاد شوی.

“بودا از شرم فروریخت”  نخستین ساخته سینمایی بلند حنا مخملباف است. با توجه به اینکه او با تعداد بیشماری از کودکان برای ساخت فیلم سروکار داشته‌ و نیکبخت نوروز را از بین عده‌ فراوانی برای نقش بختی انتخاب کرده‌است، رقم زدن صحنه‌هایی به شدت واقعی و تاثیرگذارکه به گفته خود کارگردان ثمره تکرار فراوان و صبر و حوصله است، قابل تقدیر است.

فیلم انعکاس دو دنیا در یکدیگر است. در بسیاری از سکانس‌ها حس خشونت و معادلات بزرگتر‌ها که به ظاهر پیچیده است اما در انتها بیشتر شبیه یک بازی به مراتب خطرناک‌تر برای کودکانی با سن بیشتر است، سایه بر دنیای معصومانه‌ای انداخته‌ و آن را شبیه به خود کرده‌‌است.

فیلم موفق به کسب ۱۸ جایزه بین‌المللی شده‌است که مهم‌ترین آنها از این قرارند:

جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم سن سباستین:۲۰۰۷

جایزه خرس بلورین بهترین فیلم کودکان، بخش فیلم‌های کودکان و نوجوانان جشنواره فیلم برلین:۲۰۰۸

جایزه ویژه صلح، جشنواره فیلم برلین (به مبلغ ۵ هزار یورو از سوی بنیاد هاینریش بل آلمان) ۲۰۰۸

نویسنده:‌جیلان کاظمی

مطلب پیشنهادی

گالری‌هایی که گرمای تابستان را بی‌اثر می‌کنند

در این مقال به معرفی اجمالی گالری و هنرمندانی که در آن آثار خود را …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *